یبوست : دفعات اجابت مزاج و قوام و حجم مدفوع آن قدر در افراد مختلف متفاوت است که غالبا” به زحمت می توان حد طبیعی

اجابت مزاج را مشخص نمود و عادات غذایی ، فامیلی و اجتماعی در این امر موثر است.

 تعداد دفعات اجابت مزاج ممکن است از ۳ تا ۱۲ بار در هفته تغییر کند و وزن مدفوع در هر بار از ۳۵ تا ۲۳۵ گرم متغیر است.

 شکایت بیمار از یبوست غالبا” نشان دهنده تمایل او به دفعات بیشتر اجابت مزاج می باشد. در کلیه موارد موقعی می توان

گفت بیمار دچار یبوست است که دفع مدفوع به طور غیر موجه چند روز به تاخیر افتد یا مدفوع بیش از معمول سفت ، خشک

یا به زحمت قابل دفع باشد.

مصرف کم مایعات ، غذاهای با فیبر گیاهی کم و بسیاری از داروهای رایج ممکن است عامل یبوست باشد.یکی ازعوارض

 شایع عدم فعالیت بدنی و استراحت طولانی در بستر است. همچنین در صورتی که به علت اشتغالات اجتماعی یا تفریحی

یا شغلی اجابت مزاج به طور مکرر به تاخیر افتد و مورد بی توجهی قرار گیرد یبوست عارض می شود (بدون عیب عضوی ) .

در مواردی که تغییر ناگهانی در دفعات اجابت مزاج رخ دهد یا خون در مدفوع دیده شود باید مشکوک به علتی در یکی از

اعضای بدن بود.

علل یبوست

۱ – عوامل غذایی : غذاهای بدون فیبر گیاهی و مصرف کم مایعات

۲ – عدم فعالیت فیزیکی ، کمی حرکت و ورزش ، استراحت طولانی در بستر

۳ – بارداری

۴ – سن زیاد

۵ – داروها : بیهوش کننده ها ، ضد اسید ها ( املاح کلسیم و آلومینیوم ) ، آنتی کولیزژیکها ، ضد تشنج ها ، ضد افسردگیها

( سه حلقه ای و وقفه دهنده های گانگلیونی ) ، ضد پارکیونها ، ضد جنونها (فنوتیازینها ) ، وقفه دهنده های بتا آدرنژیک ،

املاح بیسموت ، دیورتیکها و ادرارآورها ، املاح آهن ، ملین ها و مسهل ها (در صورت مصرف مکرر و طولانی ) ، مسمومیت

فلزات ( آرسنیک ، جیوه و سرب ) ، شل کننده های عضلانی ، مشتقات تریاک .

۶ – اختلالات متابولیسم : هیپوکالمی ( کمبود پتاسیم ) ، هایپر کلمی ، اورمی ، پورفیری ، آمیلوئیدوز

۷ – اختلالات غدد درون ریز : هیپو تیروئیدیسم ، هیپرکلمی ، نارسایی جامع هیپوفیز ، فئوکروماسیتوما ، گلوکاگونوما

۸ – ناهنجاری ساختمانی کولون ، رکتوم و مقعد ، التهاب خارجی یا داخلی یا ضایعات سرطانی

۹ – اختلالات روانی

۱۰ – اختلالات عصبی : عصب گیری دیواره روده ( اگانگلیونوزیس ، اوتونومیک نوروپاتی ) ، تومور ، ضربه ، اختلالات مغزی

( سکته ها ، پارکسینونیسم یا لغوه ، سرطان )

۱۱ – تنفیه های مکرر و طولانی

درمان یبوست

به بیمار باید فهماند که :

۱ – اجابت مزاج روزانه لازمه سلامت نیست و اهمیت اساسی ندارد.

۲ – یبوست به صورتی که معروف شده مسمومیت ایجاد نمی کند.

۳ – بسیاری از علائمی که به یبوست نسبت داده می شود از قبیل بی حالی و سردرد و غیره ربطی به یبوست ندارد.

معمولا” درمان یبوست را به چند قسمت تقسیم می کنند :

* برقراری مجدد اجابت منظم مزاج

به بیمار باید دستور داده شود به طور مرتب بعد از صرف غذا مدتی به دستشویی رفته حالت اجابت مزاج به خود گیرد ، اگر چه

 احساس دفع مدفوع نداشته باشد تا به این ترتیب حرکات دفع منظم شود.مصرف مسهل و تنقیه در یبوست صلاح نیست زیرا

از بروز عکس العمل طبیعی روده ها جلوگیری می کند و هرگاه بیمار مدت طولانی از آنها استفاده کند به آن عادت کرده اعمال

طبیعی بدن انجام نشده در واقع داروها جای اعمال روده ها را می گیرند.در این صورت باید به تدریج و با استفاده موقت همراه

با کم کردن تدریجی ملین و تعویض ملین از نوع شیمیایی به گیاهی و از قوی به ضعیف یعنی از مسهل به ملین به تدریج

اعمال طبیعی روده ها را به آنها برگرداند تا بالاخره به قطع ملین مصرفی برسیم.

بیمار برای این که به استفاده از مسهل و تنقیه عادت کرده اغلب در مقابل دستورات دیگر مقاومت می کند و یکی از مشکلات

درمان ، غلبه بر این عیب روانی و بی اعتقادی بیمار است. بسیاری از ملین ها موجب آسیب مخاط رکتوم می شوند و همین

امر یکی از دلایل لزوم اجتناب از مصرف طولانی مدت ملین ها می باشد.

*رژیم غذایی

رژیم غذایی باید پاسخگوی نیازهای زیر باشد :

۱ – حجم  کافی زیرا یبوست غالبا” ناشی از حجم کم مواد غذایی است.

۲ – وجود مقدار کافی فیبر و باقی مانده گیاهی در رژیم غذایی .غذاهای حاوی الیاف گیاهی ، میوه و سبزیجات پخته و یا خام

در رفع یبوست موثرند.

۳ – مایعات کافی : صرف مایعات زیاد عبور محتویات روده را تسهیل می کند. به بیمار باید توصیه شود روزانه ۶ تا ۸ لیوان

 مایعات علاوه بر مایعات موجود در مواد غذایی مصرف کند . یک لیوان آب گرم نیم ساعت قبل از صرف صبحانه اثر ملین را دارد.

*ورزش

حرکات ملایم ورزشی و فعالیت فیزیکی ضروری است و باید به بیماران بستری هم به صورت فعال یا مصنوعی (توسط شخص

 دیگر ) تحمیل شود. قدرت و فعالیت عضلات شکم در تخلیه روده موثر است و در افرادی که شکم بزرگ و عضلات ضعیف دارند

می توان دستور تمرین ورزشهای شکمی داد.

*ملین ها

این مواد را می توان به ملین های محرک ، افزایش دهنده ه حجم ، ملین نمکی ، مرطوب کننده و چرب کننده تقسیم نمود.

مصرف آنها مخصوص یبوستهای ساده و در موارد خاص و به طور موقت است هرگز نباید در دردهای بدون تشخیص شکمی یا

مواردی که انسداد روده یا تراکم مدفوع در کار است مصرف شوند . استعمال مکرر و طولانی آنها مجاز نیست مگر این که به

تشخیص پزشک درمان قاطعی برای بیماری اصلی وجود نداشته باشد زیرا مصرف طولانی این مواد حرکات و عکس العمل

طبیعی روده را مختل می کند و خود موجب یبوست دائمی می گردد بعلاوه در این صورت آسیب به روده و رکتوم اجتناب ناپذیر

می باشد.

استعمال مخلوط ملین ها نه تنها مزیتی ندارد بلکه ممکن است معایب زیادی داشته باشد. مصرف وسواس گونه ملین ها

غالبا” به هر درمانی مقاوم است و خصوصا” در صورتی که یک زمینه روانی قوی در کار باشد درمان بسیار مشکل است.

*تنقیه ها

چون تنقیه با برقراری حرکات طبیعی و عکس العمل روده مقابله می کند استعمال طولانی آن صحیح نیست و تنها به عنوان

یک درمان موقت در یبوست یا تراکم مدفوع می توان از آن استفاده کرد.با این وجود در بعضی موارد برحسب نیاز ممکن است

استفاده از تنقیه برای مدت طولانی ضروری باشد.

۱ –  تنقیه نمک : محلول سرم فیزیولوژی گرم به مقدار ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی لیتر استعمال می شود و اثر تحریک کننده ندارد

(۹ گرم نمک در ۱ لیتر آب )

۲ – آب گرم معمولی به مقدار ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی لیتر تنقیه می شود و اثر تحریک کننده دارد.

۳ – تنقیه آب صابون : ۷۵ میلی لیتر صابون مایع در یک لیتر آب تنقیه می شود و اثر محرک دارد.

۴ – تنقیه روغنی برای نگهداشتن : ۱۸۰ میلی لیتر روغن معدنی (پارافین ) یا گیاهی (مثلا” زیتون ) را هنگام خواب به ملایمت

وارد رکتوم می کنند و بیمارآن را در رکتوم نگه می دارد. صبح روز بعد روغن با مدفوع دفع می شود. این تنقیه را می توان تا

بازگشت حرکات طبیعی روده ادامه داد.

منبع : غذای رژیمی – سلامتی کم کال


گاستریت : در چندین دهه گذشته , پزشکان توصیه های مختلفی را برای پیشگیری از بیماری های التهابی معده و زخم پپتیک

توصیه کرده اند . اما توصیه مشترک در بین تمام نظرات اجتناب از مصرف غذاهای تند , قهوه و الکل و افزایش مصرف شیر و

غذاهای نرم و مطلوب را شامل می شود .


چای هل : هل نوعی از ادویه است که در غذاهای زیادی به کار می رود , با این حال , در بسیاری از فرهنگ های شرقی از این

ادویه در چای هم استفاده می شود . هل دارای عطر و بوی قوی می باشد که معمولا کلیه ادویه هایی که همراه با آن

استفاده شود را تحت الشعاع قرار خواهد داد .

این عطر زیاد ناشی از روغنی است که در دانه های آن موجود است که این روغن حاوی کافور ,لیمونن و چند مواد دیگر است

که به خواص درمانی هل می افزایند .

در طول آماده سازی چای هل , دانه های هل خرد شده و روغن درون آنها به بیرون منتشر می شود . قرن هاست که از هل

به عنوان کمک کننده به هضم و اعمال گوارشی یاد می شود . تحقیقات دانشگاهی این ادویه را در لیست داروهای گیاهی 

برای درمان کرم روده قرار داده است . هل همچنین در درمان درد معده , گرفتگی عضلات , نفخ و سوء هاضمه موثر است .

سطوح مختلفی از مسمومیت با توجه به غذاهای مصرفی و شرایط محیطی در بدن اتفاق می افتد که هل به سم زدایی بدن

و ایجاد احساس سلامتی کمک میکند . همچنین ثابت شده است که هل در شادابی و روشن کردن پوست و همینطور کاهش

وزن نقش زیادی دارد .

نوشیدن چای هل علاوه بر خلاصی از سموم بدن بر عملکرد مناسب کبد و کلیه و نیز تمیزی گردش خون  و دستگاه گوارش

تاثیرگذار است .

 افرادی که از مشکلات تنفسی رنج می برند اغلب دچار سردردهای شدید و بی خوابی های شبانه می شوند .  استفاده از

نوشیدنی چای هل به عنوان یک درمان خانگی میتواند تا حدی در بهبود مشکلات تنفسی نقش داشته باشد . مبتلایان به

برونشیت و آسم نیز با نوشیدن یک فنجان از این چای تسکین بیشتری می یابند . مصرف هل , به هر صورتی می تواند در

کاهش تهوع و استفراغ کمک کننده باشد .همچنین در کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی و نفخ نیز موثر شناخته شده

است .

منبع : غذای رژیمی – سلامتی کم کال


اشاره : اگر عدم تحمل لاکتوز دارید , ممکن است شما شیر دوست داشته باشید اما نتوانید هرچقدر که دوست دارید شیر بخورید زیرا بعد از مصرف شیر دچار علائمی مانند گرفتگی عضلات شکم یا نفخ می شوید . لاکتوز قند اصلی شیر و دیگر

محصولات لبنی می باشد . اگر عدم تحمل لاکتوز دارید قادر به هضم کامل شیر نیستید . عدم تحمل لاکتوز قابل درمان نیست اما راههایی برای کاهش علائم و ایجاد احساس بهتر وجود دارد .

علائم عدم تحمل لاکتوز چیست ؟

بین ۳۰ دقیقه تا ۲ ساعت بعد از هر نوع محصول لبنی , شما دارای یک یا چندتا از علائم زیر خواهید شد که ممکن است خفیف یا شدید باشد

–    نفخ

–    کرامپ ( گرفتگی عضلات  )

–    اسهال

–    حالت تهوع

حتی اگر عدم تحمل لاکتوز داشته باشید قادر هستید مقدار مشخصی لاکتوز را تحمل کنید که بستگی به این دارد که علائم ناشی از مصرف لبنیات کی و با چه سرعتی به سراغتان بیاید . به عنوان مثال ممکن است شخص دیگری به کمترین مقدار

لبنیات حاوی لاکتوز حساسیت نشان دهد در حالی که شما قادر به مصرف مقدار بیشتری باشید بدون اینکه برای شما عوارضی داشته باشد .

کدام مواد غذایی حاوی لاکتوز هستند ؟

محصولات لبنی مانند شیر و بستنی دو مواد غذایی هستند که به طور معمول حاوی بیشترین مقدار لاکتوز می باشند . لاکتوز همچنین در مواد غذایی که دارای پودر شیر خشک و پودر شیر بدون چربی یا پروتئین whey هستند و نیز محصولات ساخته شده از شیر  وجود دارد . از قبیل برخی نان ها و شیرینی ها , شکلات های شیری , چاشنی های سالاد و …

لاکتوز همچنین در برخی از داروها مانند قرص های ضد بارداری , مخدر و آرام بخش و برخی از قرص های کاهش دهنده گاز و اسید  معده وجود دارد .

دلیل عدم تحمل لاکتوز چیست ؟

اگر شما دچار عدم تحمل لاکتوز هستید , روده کوچک شما به اندازه کافی لاکتاز ( آنزیم هضم کننده لاکتوز ) نمی سازد و به همین دلیل شما در هضم لاکتوز مشکل دارید . لاکتوز هضم نشده باعث تولید گاز در روده بزرگ می شود لذا با مصرف مواد غذایی یا داروهای حاوی لاکتوز علائم در دستگاه گوارش بروز خواهد کرد .

رای بسیاری از افراد عدم تحمل لاکتوز با افزایش سن گسترش می یابد زیرا با افزایش سن تولید لاکتاز در روده کوچک  به تدریج کاهش می یابد .  در صورت آسیب های وارد شده به روده کوچک و یا وجود مشکلات و بیماری های گوارشی مانند کرون و یا سلیاک نیز ممکن است تولید لاکتاز کاهش یابد .

عدم تحمل لاکتوز را به راحتی می توان کنترل کرد . احتمال دارد برخی از غذاهای حاوی لاکتوز را مصرف کنید و بعد از آن هیچگونه علائمی نداشته باشید . ممکن است استفاده از  آزمون و خطا برای فهمیدن نوع و مقدار مواد غذایی قابل تحمل بتواند به شما کمک کند .

شما می توانید مواد غذایی با برچسب ” بدون لاکتوز  را در فروشگاه ها پیدا کنید . مکمل های آزیم لاکتاز نیز میتواند به شما کمک کند تا لبنیات را مصرف کنید و علاوه بر اینکه از علائم گوارشی خلاص شوید ؛ از مواد مغذی آنها مانند کلسیم و ویتامین و فواید ساخت و استحکام استخوان ها بهره مند گردید . البته امروزه بسیاری از نوشیدنی های بدون لاکتوز موجود در بازار نیز با کلسیم و ویتامین D غنی شده اند .

شما میتوانید همراه با وعده های غذایی خود مقدار کمی شیر یا سایر مواد لبنی را مصرف کنید , زیرا هضم لاکتوز همراه با سایر مواد غذایی آسان تر و بهتر انجام می شود . برخی از مواد لبنی هضم راحت تری دارند , مانند برخی از پنیر ها و ماست

منبع : غذای سلامتی -رژیمی کمکال

لاکتوز در ویکی پدیا